Gülnur Sözmen
Gülnur Sözmen 1955 yılında İstanbul’da doğdu. 1972–1976 yılları arasında İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu’nda grafik tasarım ve fotoğraf eğitimi aldı. Mezuniyetinin ardından ilk kişisel sergisini açtı; reklam ajanslarında grafik tasarımcı ve fotoğrafçı olarak çalışmaya başladı. 1982–1996 yılları arasında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fotoğraf Ana Sanat Dalı’nda Görsel İletişim dersleri verdi. 1994’te ABD’de, San Francisco’daki California College of the Arts’ta konuk sanatçı olarak bulundu.
Sözmen’in fotoğraf pratiği 1970’lerden itibaren hem belgesel hem de endüstriyel üretim alanlarında gelişti. 1978’de kurduğu atölyesinde çalışmalarını bağımsız olarak sürdürdü. Türkiye’de fotoğraf alanındaki ilk mesleki örgütlenmelerden FOTOS Fotoğraf Sanatçıları Derneği ve Profesyonel Tanıtım Fotoğrafçıları Derneği’nin (PTFD) kurucuları arasında yer aldı; her iki kurumda da yöneticilik yaptı. 1980’lerden itibaren sanayi fotoğrafçılığına yönelen Sözmen, Türkiye’de ve yurt dışında büyük ölçekli tesisleri, üretim alanlarını ve endüstriyel yapıları belgeledi; kurumsal projeler ve tanıtım filmleri gerçekleştirdi. Bu süreçte oluşturduğu kapsamlı arşiv, üretim kültürü ve endüstriyel dönüşüm üzerine uzun bir zaman dilimine yayılan görsel bir kayıt niteliği taşır. Kariyerinin bu bölümü sanatçıya uluslararası ölçekte tanınırlık sağladı.
Sözmen’in çalışmaları toplumsal ve coğrafi dönüşümlere odaklanır; üretim, emek ve mekân ilişkisini farklı coğrafyalar üzerinden ele alır. “Kara Şehir” projesinde Azerbaycan petrollerini ve Hazar’daki petrol adalarını, “Ateşin Kanı”nda çelik fabrikalarını ve işçileri, “Ege ve Ötesi, Zeytin”de ise zeytin üretimini ve bunun bölgesel ekonomi içindeki yerini belgeledi. “Işıyan Sabahlara Doğru” başlıklı çalışmasında savaş sonrası Afganistan’ı konu aldı. İlki 1976’da olmak üzere sekiz kişisel sergi açan sanatçı, çok sayıda grup sergisinde yer aldı.
Son dönemde gezgin kimliği öne çıkan Sözmen, 2012 yılından bu yana kurumsal fotoğraf projelerini Türkiye, Kanada ve Katar merkezli olarak sürdürmektedir.
Gülnur Sözmen, 2026 yılında tüm analog arşivini BEVFAM’a devretmiştir.
